Antimikrobiyal Kemoterapi - İnfeksiyon Hastalıkları & Klinik Mikrobiyoloji Bilişim Ağı

İnfeksiyon Hastalıkları & Klinik Mikrobiyoloji Bilişim Ağı
İçeriğe git

Antimikrobiyal Kemoterapi

Ders Notları > D5
Antibiyotik Nedir?
  • Bakterilerin sebep olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılan bakterileri öldüren ve/veya üremesini durduran ilaçlardır.
  • Ateş düşürücü değildir!!

Antibiyotik Ne İşe Yarar?
Enfeksiyon varlığında kullanılan uygun antibiyotik tedavisi;
  • Hastalığın şifa ile düzelmesi,
  • Yaşam kalite ve süresinin artırılması,
  • Hastalığa bağlı gelişen komplikasyonların önlenmesi,
  • Hastalığın kronikleşmesinin önlenmesi,
  • Hastalık şiddet ve süresinin kısaltılması açısından önemlidir.

Kollateral Hasar
  • Antibiyotik tedavisinin ekolojik etkileri “kollateral hasar” olarak tanımlanmıştır.
  • Antibiyotik tedavisine bağlı olarak antibiyotiklere dirençli bakterilerin veya Clostridium difficile’in seçilmesi ve sonrasında kolonizasyon veya enfeksiyona neden olmasıdır.

Antibiyotik Direnci
  • Antibiyotiklerin yanlış endikasyonlarda veya doğru olmayan biçimde kullanılması, bakterilerin sonraki ilaç tedavilerine karşı direnç göstermesine neden olabilir.
  • Antimikrobiyal kullanımındaki değişiklik direnç prevelansındaki değişiklikle paraleldir.
  • Önceden antibiyotik kullanımı, dirençli bakteri enfeksiyonlarına neden olur.
  • Hastanede direncin en yüksek olduğu alanlar, antibiyotik kullanımının en yoğun olduğu alanlardır.
  • Hastanın antibiyotik kullanım süresi arttıkça, dirençli bakterilerle kolonizasyon insidansı artmaktadır.
  • Hastane enfeksiyonlarında direnç, toplum kökenli enfeksiyonlara göre daha yüksektir.

Uygun antibiyotik kullanımı
  • Yüksek sağ kalım
  • Düşük morbidite
  • Hastalık şiddet ve süresinin kısaltılması

Uygunsuz antibiyotik kullanımı
  • Yüksek ölüm
  • Yüksek morbidite
  • Direnç
  • Gereksiz ilaç yan etkisi
  • Mali kayıp

Antibiyotikler
  • En sık suistimal* edilen ilaçlardır.
*Suistimal: Görevini, yetkisini vb. kötüye kullanma

En fazla antibiyotik kullanan ülkeler?




  • Poliklininiklerde yazılan antibiyotiklerin %50’si uygunsuzdur.
  • Akut solunum yolları enfeksiyonları için yazılan antibiyotikler tüm yazılan antibiyotiklerin %75’idir.
  • Soğuk algınlığı ve ÜSYE’lerin yaklaşık %50’sine, bronşitlerin %80’ine antibiyotik yazılmaktadır.

Antibiyotik yazmadan önce... 10 Soru

1. Antibiyotik kullanma endikasyonu var mı?
  • Anamnez, fizik muayene ve laboratuvar bir bütün olarak ele alınmalıdır.
  • Akut ÜSYE en çok yanlış antibiyotik kulanılan hastalık tablosudur. Gribal enfeksiyonlarda bakteriyel bir komplikasyon düşünülmedikçe antibiyotik kullanımı gereksizdir.
  • Akut ishalli olgularda %80-90 sıvı ve elektrolit desteği yeterlidir. Bu vakalarda Siprofloksasin ve Metronidazol kombinasyonu en çok başvurulan uygunsuz antibiyotik kullanım örneklerindendir.

2. Tedavi öncesi klinik örnek incelemeleri yapıldı mı?
  • Hastadan gerekli mikrobiyolojik örnekleri hemen alınıp en kısa sürede antibiyotik başlanmalıdır.
  • Gram boyası: Mikroorganizmanın tanınmasında yardımcıdır.
  • Kültür: Mikroorganizmanın kesin tanısında önemlidir.
  • Antibiyogram: Üreyen etkenin duyarlılık ve dirençlilik profilini sağlar.

Acil ampirik tedavi gerektiren enfeksiyonlar
  • Ağır seyirli pnömoni
  • Pyelonefrit
  • Biliyer enfeksiyonlar
  • Sepsis
  • Akut infektif endokardit
  • Febril nötropeni
  • Bakteriyel menenjit
  • Akut peritonit
  • Nekrotizan sellülit

3. Enfeksiyona yol açması en olası etken hangileridir?
- Üriner sistem enfeksiyonları
  • E.coli
  • Klebsiella
  • Proteus
  • Pseudomonas
  • S. saprophyticus
  • Enterococci

- Kateter ile ilişkili enfeksiyonlar
  • S. aureus
  • S.epidermidis
  • Enterobacteriaceae
  • Candida spp.

4. Uygun antibiyotik hangisidir?
  • Seçici olmalı (dar spektrumlu olmalı ve normal florayı az etkilemeli)
  • Vücut sıvıları, eksuda, plazma proteinleri ve enzimlerinden etkilenmemeli
  • Düşük toksisite
  • Direnç yavaş gelişmeli
  • Herhangi bir yolla verilebilmeli (IV, IM, oral..)
  • Ucuz olmalı

5. Birleşik antibiyotik tedavisi gerekli mi?
  • Endikasyonlar:
      • Febril nötropeni
      • Sepsis
      • Enfektif endokardit
      • Bruselloz
      • Çoğul organizmalar (intraabdominal, pelvik enfeksiyonlar)
  • Sinerjizm
  • Direnç gelişimini engelleme

6. Antibiyotik seçiminde konak faktörlerinin önemi nedir?
  • Genetik faktörler
  • Gebelik ve laktasyon
  • Yaş
  • Obezite
  • Böbrek ve karaciğer fonsiyon durumu
  • Epidemiyolojik özellikler: Hastane ya da toplum kaynaklı enfeksiyon, önceden antibiyotik kullanım öyküsü
  • Altta yatan hastalıkları

Gebelerde antimikrobiyallerin kullanımı
  • Güvenilir: Beta-laktamlar, Meropenem, Ertapenem, Eritromisin, Azitromisin, Metronidazol, Amfoterisin B, Asiklovir, Famsiklovir, Valasiklovir
  • Dikaktli kullan: İmipenem-silastatin, Klaritromisin, Sülfonamidler, Trimetoprim, Vankomisin, Flukonazol, Itrakonazol, INH, RIF, PRZ, ETM, Amantadin, Rimantadin, Interferon, Lamuvidin
  • Kullanılmayan: Aminoglikozidler, Tetrasiklinler, Kinolonlar, Klindamisin, Kloramfenikol, Griseofulvin

Böbrek işlevleri nasıl?
  • Serum kreatinin ?
  • GFR
  • (140-yaş)x(ağırlık)/72 x serum kreatinin
  • Kadın = Erkek değerinin %85’i
  • Hasta oligürik ise: GFR<10 ml/dk

7. En iyi uygulama yolu nedir?
  • İntravenöz (IV) tedavi
  • İntramüsküler (IM) tedavi
  • Oral tedavi
  • İnhaler, intratekal…

8. En uygun doz nedir?
  • Genel kural:  Etkin en küçük doz kullanılmalı
  • Kılavuzlar eşliğinde ve hasta bazlı uygun dozlar verilmelidir.
  • Dozun gereğinden fazlası toksik bulgulara, az olması da direnç gelişimine yol açabilir.

9. Kültür-antibiyogram sonuçları ve klinik yanıta göre tedavi değişikliği gerekir mi?
  • Dar / Geniş spektrumlu antibiyotik
  • Negatif başlangıç kültür sonuçları
  • Tedavi değerlendirmesi

10. En uygun tedavi süresi nedir?
  • Tanı Süre (gün)
  • Meningokok menenjiti 7-10
  • Pnömokok menenjiti 10
  • GAS farenjiti 10
  • Otit media 7-10
  • Bakteriyal sinüzit 10
  • Pnömokok pnömonisi >5 (+ateşsiz 3 gün)
  • Gram-negatif pnömoni 14-21
  • Mikoplazma pnömonisi 7
  • Legionella pnömonisi 7-10
  • Endokardit
- Viridans streptokokkal 28
- Stafilokokkal 28-42
  • Peritonit 10-14
  • Septik artrit 14-21
  • Osteomiyelit 28
  • Bruselloz 42
  • Tüberküloz >6 ay

Antibiyotik kullanım stratejileri
  • Antibiyotik kullanımının kısıtlanması
  • Antibiyotik kullanımı ve direnç profiline dayanarak hastane formüllerinde sınırlama veya kısıtlama
  • Antibiyotik kullanımının kılavuz ve protokoller kullanılarak yapılması (optimal hale getirilmesi)
  • Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak (endikasyon varlığında antibiyotik kullanımı)
  • Uygun tanı yöntemlerinin kullanılması
  • Uygun ampirik antibiyotik kullanımı (lokal epidemiyolojik bulgulara dayalı)
  • Antibiyotik tedavisinde de-eskalasyon
  • Antibiyotik tedavi sürelerinin kısaltılması
  • Farmakokinetik/farmakodinamik parametrelerin dikkate alınması
  • Rotasyon şeklinde antibiyotik kullanımı ve programlı antibiyotik değişimi (heterojen antibiyotik kullanım politikaları)

Antibiyotik kullanım yönetimi
  • Kısıtlı kullanım ve kullanım öncesi onay alınması
  • Reçetenin gözden geçirilmesi ve reçeteyi yazan hekime geri bildirim yapılması

Balıkesir / TURKEY
...................
inh@drinh.com
İçeriğe dön